2009-09-20
Napęd do bramy dwuskrzydłowej - poradnik

Autor: Grzegorz Byśkiniewicz
Zakład Handlowo-Usługowy BRAMSTAL I


Pytanie: 1. Jakiej firmy zestaw wybrać?
Odpowiedź: To bardzo trudne pytanie gdyż trudno wskazać na rynku jedną czy dwie firmy, które produkują najlepsze napędy. Każdy markowy napęd zmontowany zgodnie z instrukcją będzie spełniał swoje zadanie. Prawidłowy montaż to już połowa sukcesu. Nawet najlepszy i najdroższy napęd wadliwie zamontowany może powodować problemy. Firmy z ugruntowaną pozycją na polskim rynku, których produkty są w naszej ofercie, posiadają własne serwisy z magazynami części zamiennych a ryzyko zniknięcia z rynku takiej firmy jest minimalne. Dlatego warto zainwestować w markowy napęd!

Pytanie: 2. Jaki typ napędu wybrać? Co mam do wyboru?
Odpowiedź: Przy bramach skrzydłowych wahlarz różnych napędów jest dość duży, a to za sprawą tego, że są one bardziej problematyczne w automatyzacji. Najtańsze napędy (co nie oznacza, że złe!!) oparte są o konstrukcję śrubową a co za tym idzie dość tanie w produkcji. Napęd taki może mieć zarówno śrubę całkowicie zabudowaną jak w przypadku napędu CAME serii KRONO lub wręcz odwrotnie, "odkrytą" jak w napędzie FAAC model 414. W zasadzie nie można powiedzieć które rozwiązanie jest lepsze gdyż oba są praktycznie bezawaryjne. Brak obudowy tuby jak w przypadku nr 2 ułatwia montaż gdyż możliwe są niewielkie odchylenia od wymiarów montażowych z instrukcji. Przy napędach z obudową trzeba rygorystycznie przestrzegać wymiarówki montażowej - w przeciwnym razie może się okazać, że obudowa napędu będzie uderzała o skrzydło bramy podczas pracy. Różnica od strony technicznej w zasadzie jest pomijalna - kwestia estetyki należy już do wyboru przez klienta.

Drugim typem napędów są siłowniki elektrohydrauliczne jak np. FAAC model 400 gdzie śrubę zastąpiono siłownikiem hydraulicznym. Takie rozwiązanie jest bardzo trwałe i polecane głównie do instalacji intensywnie użytkowanych, koszt jest jednak nieporównywalnie wyższy niż klasycznych siłowników śrubowych.

Kolejnym typem napędów są siłowniki z ramieniem tzw. "łamanym" jak np. CAME model FAST PLUS czy FAAC model 390. Znajdą one zastosowanie wszędzie tam, gdzie brama jest osadzona na słupach o dużych wymiarach, o tzw. dużej głębokości osadzenia bramy. Klasyczne siłowniki wymagały by przeróbek słupa (najczęściej klinkierowego lub betonowego) a napędy z ramieniem łamanym mogą obsłużyć większość takich bram bez ingerencji w konstrukcję słupa. Rozwiązanie takie jest bardzo estetyczne gdyż od strony zewnętrznej praktycznie nie widać silników.

Ostatnim typem napędów spotykanym na bramach dwuskrzydłowych są napędy podziemne. Montowane są "pod bramą" dzięki czemu nie widać ich wcale. Ich zaletą jest dość szybka praca, natomiast montaż prawie zawsze wymaga dość dużych przeróbek adaptacyjnych. Bardzo istotne jest też sprawne odwodnienie takiego siłownika gdyż zamarzająca w zimie woda mogłaby uniemożliwić ruch bramy lub doprowadzić do uszkodzenia silnika. Napędy te występują zarówno jako elektromechaniczne z silnikami 230V i 24V oraz w wersji elektrohydraulicznej z pompą wbudowaną w siłownik lub montowaną w okolicach bramy.

Pytanie: 3. Mam bramę kutą i nie chcę burzyć jej koncepcji wzorniczej - co zrobić?
Odpowiedź: W takiej sytuacji najlepiej dokładnie przemyśleć problem. Można bowiem zainstalować siłowniki w kolorze zbliżonym do koloru bramy dzięki czemu staną się prawie niewidoczne, założyć siłowniki z ramieniem łamanym (patrz punkt 2) lub podziemne. Wszystko zależy od budżetu jaki jest przewidziany na automatyzację bramy. W zdecydowanej większości klienci jednak decydują się na najtańsze rozwiązanie z klasycznymi siłownikami śrubowymi w kolorze czarnym lub szaroczarnym (odpowiednio FAAC 414 i CAME KRONO).

Pytanie: 4. Czy potrzebuję lampę sygnalizacyjną?
Odpowiedź: Lampa sygnalizacyjna nie jest wymagana. Jej zastosowanie ma charakter informacyjny o ruchu bramy. W przypadku napędów montowanych na prywatnych posesjach decyzję o jej instalacji podejmuje zlecający natomiast w przypadku bram użytkowanych przez większą liczbę osób montaż lampy jest zalecany. Najważniejsza funkcją lampy jest ostrzeganie o pracy silników.

Pytanie: 5. Czy potrzebne mi są fotokomórki?
Odpowiedź: Tak, tak i jeszcze raz tak. Fotokomórka jest urządzeniem, które blokuje ruch bramy w przypadku kiedy w przejeździe znajduje się przeszkoda. Jeśli fotokomórki nie ma brama nie zablokuje swojego ruchu więc uderzy w przeszkodę i w zależności od typu siłownika albo odwróci kierunek pracy albo będzie próbowała dalej się zamykać. Jedna i druga sytuacja jest niedopuszczalna gdyż ewentualna kolizja bramy z samochodem pozostawi ślad na pojeździe, a naprawa będzie nieporównywalnie droższa niż komplet fotokomórek. W każdym zestawie do bramy zewnętrznej oferujemy standardowo jeden komplet fotokomórek tak aby system był bezpieczny. W bramach dwuskrzydłowych zaleca się montaż dwóch kompletów: jeden przed, drugi za bramą w celu zwiększenia bezpieczeństwa. W skrajnym wypadku może być konieczność zastosowania do 4 kompletów fotokomórek, są to jednak przypadki sporadyczne. Każda brama automatyczna wymaga ostrożności przy korzystaniu z niej nawet jeśli są zainstalowane fotokomórki

Pytanie: 6. Jaki zasięg ma pilot? Czy muszę kupić antenę?
Odpowiedź: Zasięg działania pilota zależy od bardzo wielu czynników. W miejscach o dużej ilości zakłóceń radiowych zasięg pilota może maleć, nawet do 10-15m. Przeszkodami dla sygnału sterującego mogą być budynki, linie energetyczne czy transformatory. Zazwyczaj jednak nie ma potrzeby stosowania zewnętrznej anteny radiowej gdyż zasięg na tzw. wewnętrznej antenie oscyluje między 20 a 100m w zależności od obecności przeszkód. Zasięgi podawane na stronach producentów odnoszą się głównie do terenu niezabudowanego i są osiągane na wolnej przestrzeni. Montaż zewnętrznej anteny łączonej za pomocą przewodu koncentrycznego z radioodbiornikiem zazwyczaj zwiększa pole działania - w skrajnych wypadkach można osiągnąć zasięg nawet ok. 300m w terenie zabudowanym. Ze względów bezpieczeństwa jednak nie zaleca się uruchamiania napędu bramy gdy nie widzimy co się przy niej akurat dzieje. Antenę, podobnie jak inne akcesoria, można domontować jeśli się okaże, że jest niezbędna. Standardowo jeśli klient nie informuje o obecności przeszkód wymienionych wyżej anteny zewnętrznej się po prostu nie stosuje. Testy działania zasięgu pilota należy zawsze przeprowadzać z wnętrza pojazdu na uruchomionym silniku (największe zakłócenia) - testy wykonane "z ręki" mogą nie być miarodajne.

Pytanie: 7. Kod stały i kod zmienny pilota - co jest lepsze?
Odpowiedź: Kod stały jest już właściwie historią i coraz trudniej znaleźć zestaw z takim systemem radiowym. Wszystkie oferowane przez nas zestawy posiadają radioodbiornik i piloty z kodem zmiennym (dynamicznie zmiennym - inna nazwa). Piloty z kodem stałym teoretycznie można skopiować w prosty sposób czy wręcz zeskanować i użyć takiego samego sygnału w celu otwarcia bramy przez osobę niepowołaną. Powiedziałem teoretycznie, gdyż w praktyce nigdy z czymś takim się nie spotkałem. W internecie można co prawda przeczytać o złamaniu algorytmów przesyłania także kodu dynamicznie zmiennego, ale nie można popadać w skrajności. Jeśli ktoś posiada system z kodem stałym nie powinien się tym zadręczać ani wymieniać całego systemu radiowego!

Pytanie: 8. Czy mogę sam założyć napęd? Czy stracę gwarancję?
Odpowiedź: Do zamontowania napędu zgodnie z instrukcją nie potrzeba wykwalifikowanego personelu. Wystarczy osoba sprawna technicznie, która będzie potrafiła przeczytać i zastosować się do instrukcji montażu. Oczywiście montaż przez doświadczone osoby przebiegnie sprawniej i szybciej ale nie oznacza to, że nie da się tego zrobić we własnym zakresie. Należy jednak pamiętać, że instalator odpowiada także za wszelkie regulacje i właściwe podłączenie! Gwarancją objęte jest urządzenie a nie urządzenie zamontowane przez montażystę. W przypadku uszkodzenia spowodowanego przez niewłaściwy montaż lub błędne podłączenie serwis będzie w stanie szybko to ustalić - wtedy kosztem usunięcia usterki będzie obarczony kupujący. Są to jednak sytuacje sporadyczne.

Pytanie: 9. Dlaczego ceny w supermarkecie są bardzo atrakcyjne?
Odpowiedź: W supermarketach trwa wojna cenowa. Na półkach można znaleźć zestawy do bram o 1/3 ceny niższe niż w sieci dealerskiej. Nie są to jednak napędy markowe, a wręcz przeciwnie, produkty mało znanych producentów, którzy współpracują głównie z wielkimi sieciami marketowymi. Są to zestawy "jednorazowe" gdyż w przypadku awarii zakup części będzie praktycznie niemożliwy, a jeśli już uda się zamówić daną część jej cena będzie dość wysoka gdyż market będzie ją sprowadzał wyłącznie na zamówienie. Większość profesjonalnych instalatorów gdy słyszy zapytanie o montaż takiego zestawu odmawia ze względu na niską jakość produktu i brak wsparcia technicznego ze strony producenta. Niektórzy producenci tworzą nowe linie produktów wyłącznie na potrzeby supermarketów - ich jakość jest jednak daleka od produktów dostępnych u profesjonalnych sprzedawców. Oszczędności poczynione na zakupie sprzętu z supermarketu szybko mogą okazać się nietrafioną "inwestycją".

Pytanie: 10. Czy potrzebuję dodatkowe zamknięcie do bramy?
Odpowiedź: Zazwyczaj nie. Są jednak przypadki, gdzie konstrukcja siłownika nie posiada blokady (zazwyczaj przy napędach hydraulicznych) - wtedy montaż dodatkowego zamka elektromagnetycznego uruchamianego automatycznie z centrali sterującej jest obowiązkowe. Przy zwykłych napędach trzeba zajrzeć do instrukcji - jeśli nie ma tam informacji o konieczności instalacji takiego zamka nie robi się tego. Warto jednak pamiętać, że dla skrzydła bramy od 230-250cm należy zamontować taki zamek nawet jeśli instrukcja o tym nie wspomina - w przeciwnym razie istnieje możliwość łatwego przełamania siłownika poprzez próbę "przepchnięcia" bramy. Przed zakupem warto się upewnić czy dana centrala sterująca posiada obsługę elektrozamka. W przypadku bram jednoskrzydłowych (na zawiasach) taki zamek jest zazwyczaj wymagany.

Pytanie: 11. Co zrobić gdy jest przerwa w dostawie prądu?
Odpowiedź: Wszystkie siłowniki na rynku posiadają możliwość odblokowania w przypadku braku prądu. Zazwyczaj odbywa się to za pomocą dostarczonego z napędem specjalnego klucza. W niektórych napędach klucz ten jest uniwersalny, w innych indywidualny. Brama automatyczna, do której prąd zostanie odcięty nie zwalnia się automatycznie - dalej jest zablokowana w związku z czym próba dostania się na posesję przez odcięcie prądu od bramy zakończy się niepowodzeniem.